Hacettepeli öğrencilerden, hareket halindeki treni şarj eden sistem tasarımı

Ruken KADIOĞLU-Canberk ÖZTÜRK/ANKARA, (DHA)- HACETTEPE Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği ve İstatistik Bölümü öğrencileri, elektrikli trenlerin hareket halindeyken veya duraklama anlarında şarj edilmesini hedefleyen proje tasarladı. Proje, Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Araştırmaları Merkezi Başkanlığı'nın fikir yarışmasında ödül aldı.

Hacettepe Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği öğrencileri Hasan Can Zorlu, Hüseyin Köroğlu, Serkan Öz ve İstatistik Bölümü öğrencisi Muhammed Taha Keleş, Türkiye'nin demir yolu taşımacılığında enerji verimliliğini artırmayı hedefleyen proje tasarladı. Proje, demir yolu hatlarına entegre edilen yenilikçi enerji aktarım sistemiyle elektrikli trenlerin hareket halindeyken veya duraklama anlarında kablosuz şarj edilmesini öngörüyor. 'RailChargeTR' isimli proje yerli ve sürdürülebilir bir ulaşım teknolojisi projesi olarak akıllı enerji yönlendirme yaklaşımıyla sistem üzerindeki bileşenlerin anlık enerji tüketimlerini analiz ederek, enerjiyi en verimli noktalara yönlendiriyor. Böylece gereksiz enerji kayıplarını önleyerek, toplam enerji tüketimini azaltıyor ve batarya ömrünü uzatıyor. Proje Türkiye'nin 2053 ulaşım vizyonu doğrultusunda çevreci, ölçeklenebilir ve yüksek tasarruf potansiyeline sahip bir çözüm sunmasıyla Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Araştırmaları Merkezi Başkanlığı'nın 'Ulaşan ve Erişen Türkiye 2053 Üniversiteler Arası Fikir Yarışması'nda 'Demiryolu' kategorisinde 'En Sektörel Proje' ödülü aldı.

'YERLİ BİR ENERJİ ALTYAPISI HEDEFLİYORUZ'

Projeyi tasarlayan öğrencilerden Hasan Can Zorlu, fikrin ortaya çıkmasında Türkiye'de artan demir yolu taşımacılığının etkili olduğunu belirterek, "Dünyanın şu an bir numaralı sorunu enerji. Biz de enerji verimliliğini nasıl sağlayabiliriz diye düşündük ve bu soru bizi bu projeye yönlendirdi. 'Rail' demir yolu demek, 'Charge' şarj etmekten geliyor, 'TR' de Türkiye’yi yani yerli olduğunu belirtmek için koyduk. Bununla yerli bir enerji altyapısı oluşturmayı hedefliyoruz. Dünyada enerji verimliliği oldukça kritik. Demiryolunda da bu şekilde boşa giden çok fazla enerji oluyor, özellikle trenlerin dur-kalk ve frenleme sistemlerinde. Bunun uygulanabilir bir proje olması gerekiyor. Projemizin özgün tarafı depolama işini trenin kendi içerisinde halletmesi, yani dışında bir ünite kullanmaması. Benzer örneklere baktığımızda Barselona'da yaklaşık yüzde 6 civarında bir azalma yaşandı. Amerika'daki örneklerde ise şu an yüzde 10 civarında bir tasarruf hedefleniyor. Bizim hedefimiz yüzde 15 civarında. Zaten elektrikli trenlerin kullanıldığı mevcut hatlar var ve bu sisteme 1-2 yıl içerisinde daha düşük maliyetlerle entegre edilebilir. Benzer getiriler sağlayabilir" dedi.

'KARBON SALINIMINDA BÜYÜK DÜŞÜŞ YAŞANACAK'

Projeyi anlatan Zorlu, "Trenlerde yaşanan enerji kayıpları rejeneratif frenleme sistemi sayesinde trenin içindeki lityum-iyon pil ünitesinde depolanacak. Daha sonra geliştirilmiş yapay zeka algoritması bu enerjinin o an hangi parçanın daha fazla ihtiyacı olduğuna göre yönlendirme sağlayacak. Yani enerji yönetimi ve mühendisliğin bir arada olduğu multidisipliner bir proje olacak. Karbon salınımında büyük bir düşüş yaşanacak. Bu da Türkiye'nin 2053 hedefiyle uyumlu. Ekonomik açıdan bakarsak Amerika'daki örnekle karşılaştırabiliriz. Bu proje kapsamında 1 yıl içerisinde yaklaşık 40 bin dolarlık enerji tasarrufu sağladılar. Tasarruf ettikleri bu enerjiyi iç piyasaya satarak 200 bin dolar gelir elde ettiler. Toplamda yaklaşık 240 bin dolarlık bir kazanç sağladılar. Bizim de benzer hedeflerimiz var" diye konuştu. (DHA)